Brak produktów w koszyku.
Terapia CBT a inne nurty terapii – różnice
Terapia CBT a inne nurty psychoterapii – kluczowe różnice
Decyzja o rozpoczęciu psychoterapii stanowi ważny krok w kierunku poprawy jakości Twojego życia. Prawdopodobnie zastanawiasz się, jaki nurt terapii będzie dla Ciebie odpowiedni. Istnieje kilkaset różnych podejść, z których kilka cieszy się w Polsce szczególną popularnością. Jedną z najczęściej wybieranych modalności jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT). Klienci cenią ją za skuteczność, szybkie efekty i ustrukturyzowany przebieg. Poznaj kluczowe różnice między terapią CBT a innymi nurtami psychoterapii i znajdź podejście dostosowane do swoich potrzeb!
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) – skuteczna droga do lepszego życia
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) ma solidne podstawy naukowe i cieszy się dużą popularnością w Polsce. CBT opiera się na założeniu, że to, jak myślisz o sytuacji, wpływa na to, co czujesz – a to z kolei wpływa na Twoje reakcje. Głębiej leżące przekonania (np. o sobie czy świecie) mają wpływ na te codzienne, automatyczne myśli. Podczas pracy ze specjalistą koncentrujesz się na tym, aby zidentyfikować błędne założenia i zastąpić je bardziej adekwatnymi, które lepiej odzwierciedlają rzeczywistość. Terapia poznawczo-behawioralna może przyczynić się do trwałych zmian w Twoim sposobie myślenia i zachowania. We wcześniejszym artykule omówiliśmy szczegółowo jej założenia i techniki pracy. Poniżej znajdziesz porównanie CBT z innymi nurtami terapeutycznymi, co ułatwi Ci wybór odpowiedniego podejścia.
Terapia systemowa vs. CBT
Terapia systemowa – podstawy teoretyczne
Pacjent Identyfikowany to osoba, która boryka się z pewnymi trudnościami, np. depresją, zaburzeniami odżywiania czy lękiem. W terapii systemowej przyjmuje się, że w ten sposób osoba ta “wskazuje” na dysfunkcje w systemie rodzinnym. Na swój sposób próbuje go “ratować”. Aby przezwyciężyć trudności, w tym problemy zgłaszane przez Pacjenta Identyfikowanego, czasami pracuje się z całą rodziną – szczególnie jeśli trudność dotyczy dziecka, nastolatka lub występują konflikty rodzinne, np. pomiędzy rodzicami a dzieckiem czy między partnerami.
Czasami pracuje się tylko z jedną osobą, ale w kontekście systemowym – czyli z uwzględnieniem relacji, ról i wzorców w rodzinie czy otoczeniu.
Terapeuta może np. pomóc klientowi inaczej spojrzeć na swoje miejsce w systemie (rodzinie, związku, pracy) i zmienić sposób reagowania – co wpływa też na całość relacji.
Możliwe są też sesje w różnych konfiguracjach: raz indywidualne, raz z partnerem, raz z rodzicem itp. Specjalista/-ka każdemu z nich zadaje pytania, aby naszkicować mapę systemu rodzinnego.
Na czym skupia się psychoterapia systemowa?
Terapia systemowa dąży do tego, aby poznać funkcję, jaką pełni dane zaburzenie w systemie rodzinnym. Np. Nastolatek może zacząć wagarować i buntować się, by odwrócić uwagę rodziców od ich narastającego konfliktu małżeńskiego – jego zachowanie staje się „kanałem”, przez który rodzina próbuje poradzić sobie z napięciem, o którym nikt nie mówi wprost
Metody pracy w terapii systemowej
Psychoterapia systemowa przynosi najlepsze rezultaty, gdy wszyscy członkowie rodziny chcą ze sobą współpracować. Będziesz zachęcany/-a do dostrzeżenia własnego wpływu na system rodzinny. W terapii systemowej zakłada się, że każdy członek systemu wpływa na całość – dlatego zmieniając swoje zachowanie, sposób komunikacji czy sposób reagowania, możesz uruchomić zmianę w całym systemie.
Nawet jedna zmiana może doprowadzić do ustalenia nowego stanu równowagi w rodzinie czy relacji – bardziej funkcjonalnego i wspierającego.
Rola terapeuty systemowego
Pełni funkcję bezstronnego obserwatora. Nie okazuje sympatii ani antypatii żadnemu członkowi rodziny, lecz zachowuje obiektywizm. Specjalista/-ka nikogo nie obwinia o problemy, lecz wychodzi z założenia, że powstają one wskutek Waszych wzajemnych interakcji. Wskazuje Wam przydatne narzędzia, np. omawia z Wami technikę asertywnej komunikacji wolnej od agresji.
Cel psychoterapii systemowej
Celem jest lepsze funkcjonowanie Waszego systemu rodzinnego, zdrowsza komunikacja i konstruktywne rozwiązywanie konfliktów. Terapia systemowa nie skupia się na naprawie jednostki. Dąży natomiast do zmiany dynamiki w Waszych relacjach, co często przynosi długotrwałe efekty.
Czas trwania terapii systemowej
Różni się w zależności od zgłaszanych przez Was trudności. U niektórych klientów wystarczy kilka spotkań, a u innych kilkanaście. Terapia systemowa raczej nie jest długoterminową formą wsparcia. Pod tym względem wykazuje podobieństwo do CBT.
Dla kogo jest psychoterapia systemowa?
Terapia systemowa zda u Was egzamin, jeśli chcecie:
- rozwiązać problemy rodzinne,
- przezwyciężyć konflikt w związku,
- poprawić komunikację,
- poradzić sobie z trudnościami wychowawczymi.
Terapia Gestalt vs. CBT
Terapia Gestalt – podstawy teoretyczne
Terapia Gestalt, podobnie jak poznawczo-behawioralna, skupia się na teraźniejszości.
Koncentruje się na Twoich aktualnych doświadczeniach i świadomości siebie. Opiera się na założeniu, że podobnie, jak każdy człowiek, w naturalny sposób dążysz do samoregulacji i pełni. Niestety, często na swojej drodze napotykasz przeszkody. Te utrudniają Ci pełne doświadczanie życia.
Na czym skupia się psychoterapia Gestalt?
Terapeuta Gestalt zwraca szczególną uwagę na teraźniejszość, Twoje subiektywne doświadczenia i emocje. Przeszłość ma znaczenie tylko w kontekście tego, jak rzutuje na Twoje obecne życie.
Metody pracy w terapii Gestalt
W psychoterapii Gestalt wykorzystuje się:
- pracę z ciałem i emocjami – starasz się rozwijać świadomość doznań fizycznych i przeżywanych uczuć,
- psychodramę – polega na odgrywaniu scen z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Pozwala Ci lepiej zrozumieć swoje przeżycia i zmienić podejście do nich. Psychodrama pomaga odgrywać różne role w relacjach interpersonalnych, przepracować trudne wspomnienia i eksperymentować z nowymi zachowaniami w bezpiecznym środowisku,
- technikę pustego krzesła – mebel symbolizuje osobę, część Twojej osobowości lub konkretną sytuację. Siadasz naprzeciwko pustego krzesła i prowadzisz z nim dialog. Możesz mówić do wyobrażonej postaci lub nawet przesiadać się między meblami, wcielając się w różne role. Technika pustego krzesła pomaga w rozwiązywaniu wewnętrznych konfliktów, wyrażaniu niewypowiedzianych emocji i lepszym rozumieniu własnych potrzeb,
- wzmacnianie samoświadomości i odpowiedzialności za własne wybory– W psychoterapii Gestalt dużą wagę przywiązuje się do wzmacniania samoświadomości i odpowiedzialności za własne wybory. To znaczy: uczysz się zauważać, co naprawdę czujesz, czego potrzebujesz i jak wpływasz na swoje życie – tu i teraz.
Zamiast analizować przeszłość na chłodno, terapeuta pomaga Ci być bardziej obecnym w bieżącym doświadczeniu: co się dzieje z Twoim ciałem, emocjami, relacjami? Jak reagujesz? Co wybierasz – i dlaczego właśnie to?
Gestalt zakłada, że świadomość siebie to pierwszy krok do zmiany.
A branie odpowiedzialności nie oznacza obwiniania się, ale uznanie swojej sprawczości i wpływu. Wtedy pojawia się przestrzeń na prawdziwy wybór – zamiast automatycznego powielania starych schematów.
Rola terapeuty Gestalt
Terapeuta Gestalt wyróżnia się tym, że jest autentyczny, aktywny i angażuje się w relację terapeutyczną jako równorzędny uczestnik. Wspiera Cię w eksplorowaniu emocji i doświadczeń.
Cel psychoterapii Gestalt
Psychoterapia Gestalt ma na celu zwiększyć Twoją samoświadomość, zintegrować różne aspekty osobowości i zapewnić pełniejsze przeżywanie doświadczeń. Ponadto uczy odpowiedzialności za własne wybory.
Czas trwania terapii Gestalt
Czas trwania terapii Gestalt zależy od Twoich potrzeb. Ta forma wsparcia może być długoterminowa.
Do kogo jest adresowana psychoterapia Gestalt?
Rozważ terapię Gestalt, jeśli:
- borykasz się z trudnościami emocjonalnymi – takimi jak lęk, obniżony nastrój, przewlekły stres czy wypalenie zawodowe,
- doświadczasz kryzysu życiowego – np. rozstania, utraty pracy, żałoby, poronienia, choroby,
- masz trudność w budowaniu i utrzymywaniu bliskich relacji,
- czujesz się odcięta/y od emocji, zagubiona/y w tym, co czujesz, myślisz i czego potrzebujesz,
- pragniesz pogłębić samoświadomość i lepiej rozumieć, jak wpływasz na swoje życie i relacje,
- chcesz pracować nad większą autentycznością, odwagą wyrażania siebie i poczuciem własnej wartości,
- doświadczasz wewnętrznej pustki, braku sensu lub chcesz przyjrzeć się temu, „kim naprawdę jesteś”
Psychoterapia poznawczo-behawioralna vs. systemowa i Gestalt – podsumowanie
Wybierając nurt psychoterapii, zwróć uwagę na to, aby odpowiadał Twoim indywidualnym potrzebom. Każde podejście ma nieco inne założenia teoretyczne, korzysta też z odmiennych metod pracy. W terapii poznawczo-behawioralnej koncentrujesz się na zmianie schematów myślenia i zachowania. W podejściu systemowym analizujesz relacje międzyludzkie w swojej rodzinie lub związku. Z kolei w psychoterapii Gestalt skupiasz się na teraźniejszości i pełnym doświadczaniu emocji.
Niezależnie od tego, na jaki nurt się zdecydujesz, psychoterapia online zapewni Ci wygodę, elastyczność i dostęp do specjalistów bez wychodzenia z domu. W Wirtualnej Kozetce możesz umówić się na sesję przez Internet z doświadczonym terapeutą i zacząć pracę nad swoim dobrostanem. Już dziś sprawdź dostępne terminy i zadbaj o siebie!
Bibliografia:
- Beck J. S.; Terapia poznawczo-behawioralna. Podstawy i zagadnienia szczegółowe; Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012
- Maliszewska I.; O czym kłamią myśli; Wydawnictwo Feeria, 2023
- Sak M.; Terapia bez tajemnic; Wydawnictwo RM, 2025
- Skottun G., Kruger A.; Praktyka terapii Gestalt; Oficyna Związek Otwarty, 2023
Zapisz się na pierwszą konsultacje na Wirtualnej Kozetce z wybranym specjalistą:
Anna Byczko-Sałapska - psycholog i psychoterapeutka poznawczo-behawioralna w trakcie certyfikacji. Założycielka Wirtualnej Kozetki. Od wielu lat wspiera pacjentów z Polski i z zagranicy, prowadząc terapię online w sposób profesjonalny, empatyczny i oparty na najnowszej wiedzy naukowej. W pracy klinicznej korzysta z różnych podejść terapeutycznych, od CBT i ACT po Terapię Schematów., aby skutecznie pomagać w obszarze zaburzeń lękowych, depresyjnych, kryzysów życiowych i trudności w relacjach. Jest członkinią Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej.
[…] Zobacz też, jakie są różnice między poszczególnymi nurtami psychoterapii: Terapia CBT a inne nurty terapii – różnice – Wirtualna Kozetka […]