Brak produktów w koszyku.
Co decyduje o skuteczności psychoterapii ?
Co leczy w terapii? Nurt vs. relacja – klucz do skutecznej psychoterapii
Współczesna psychoterapia tworzy przestrzeń, w której wraz z terapeutą dążysz do zrozumienia swoich wewnętrznych trudności. Niektóre z nich znacząco obniżają jakość Twojego życia. Terapia stanowi proces, który nie tylko może zmienić Twój sposób myślenia, ale także uwolnić Cię od bagażu emocjonalnego, zaburzeń nastroju czy traum. Co pozwala Ci przezwyciężyć zgłaszane problemy? Czy o skuteczności psychoterapii decyduje sam nurt, który opiera się na konkretnych założeniach teoretycznych? A może klucz do przemiany stanowi relacja z terapeutą, która bazuje na unikalnym porozumieniu? A może jakieś konkretne techniki ? Sprawdź, co leczy w terapii i zmień swoje życie na lepsze!
Czym są nurty terapeutyczne?
Obecnie masz do dyspozycji ponad kilkaset pomniejszych nurtów psychoterapeutycznych. Lista dostępnych modalności nieustannie się wydłuża. Niektóre podejścia psychoterapeutyczne mają wspólny rdzeń. Inne dość mocno różnią się między sobą. Istnieją 4 główne (klasyczne) nurty psychoterapeutyczne.
1.Psychoanalityczny- to najstarszy nurt psychoterapii, zapoczątkowany przez Zygmunta Freuda. Koncentruje się na nieświadomych konfliktach wewnętrznych i wpływie wczesnodziecięcych doświadczeń na aktualne funkcjonowanie psychiczne.
Często obejmuje analizę przeniesienia, marzeń sennych, oporu i wolnych skojarzeń. Terapia jest zwykle długoterminowa, a terapeuta pozostaje w postawie neutralnej.
- Psychodynamiczny– rozwinięcie i unowocześnienie psychoanalizy. W tym podejściu terapeuta również bierze pod uwagę nieświadome procesy i relacje z przeszłości, ale pracuje bardziej elastycznie i aktywnie.
Celem jest zrozumienie wzorców emocjonalnych i relacyjnych, które kształtują teraźniejsze trudności. Sesje odbywają się zazwyczaj raz w tygodniu, a relacja terapeutyczna odgrywa istotną rolę leczącą. - Poznawczo-behawioralny (CBT)- CBT opiera się na założeniu, że myśli wpływają na emocje i zachowania. Łączy teorię uczenia się (behawioryzm) z pracą nad przekonaniami i schematami poznawczymi.
Obejmuje trzy fale:
– klasyczną terapię behawioralną,
– drugą falę (terapia poznawcza Becka),
– oraz trzecią falę (m.in. ACT, DBT, terapia schematów).
CBT jest strukturą zadaniową, krótkoterminową i dobrze przebadaną naukowo.
4.Humanistyczno-egzystencjalny- ten nurt koncentruje się na rozwoju osobistym, wolności, autentyczności i poszukiwaniu sensu życia.
Zakłada, że każdy człowiek posiada potencjał do wzrostu i samorealizacji, jeśli stworzy mu się odpowiednie warunki.
Obejmuje podejścia takie jak:
– terapia Gestalt,
– logoterapia (Viktor Frankl),
– terapia skoncentrowana na osobie (Carl Rogers).
- Systemowy- nurt pierwotnie rozwinięty z myślą o pracy z rodzinami i parami.
Zakłada, że trudności jednostki należy rozumieć w kontekście systemu, w którym funkcjonuje (rodzina, związek, grupa społeczna).
Skupia się na wzorcach komunikacji, lojalnościach rodzinnych i funkcji, jaką pełni objaw w całym systemie. Może obejmować sesje z różnymi członkami rodziny lub pracę z jedną osobą z uwzględnieniem dynamiki relacyjnej.
Każde podejście psychoterapeutyczne opiera się na nieco innych teoriach dotyczących ludzkiej psychiki, które starają się udzielić odpowiedzi na poniższe pytania.
- Jakie deficyty przyczyniły się do powstania zgłaszanych trudności?
- Jak zrodziły się określone problemy i co je podtrzymuje?
- Czego potrzebuje człowiek, aby uporać się ze swoimi trudnościami i w przyszłości samodzielnie stawiać im czoła?
W związku z tym, że każdy nurt psychoterapeutyczny bazuje na nieco innych założeniach teoretycznych, wykorzystuje odmienne narzędzia. Formę wsparcia warto dopasować do problemów, z którymi się borykasz. Np. przy depresji bardzo dobre rezultaty daje terapia poznawczo-behawioralna, a w terapii schematów (odmianie terapii CBT) obserwuje się poprawę u klientów cierpiących na zaburzenia osobowości. Niezależnie od tego, na jakie podejście ostatecznie się zdecydujesz, zwróć uwagę na to, aby miało naukowe podstawy. Terapeuta zaś powinien zdobyć uprawnienia do wykonywania zawodu, kończąc 4-letnie szkolenie ( najlepiej w akredytowanej przez uznane towarzystwo psychologiczne lub psychiatryczne) szkole psychoterapeutycznej. Może też być w trakcie pobierania nauki w jednej z nich. Masz prawo zapytać specjalistę o wykształcenie i potwierdzające je certyfikaty.
Relacja terapeutyczna jako podstawowy czynnik umożliwiający zmianę
Choć najlepiej, gdy nurt odpowiada Twoim trudnościom i indywidualnym predyspozycjom osobowościowym, to kluczową rolę w procesie zdrowienia odgrywa relacja terapeutyczna. Badania naukowe potwierdzają, że więź ze specjalistą jest ważniejsza od podejścia terapeutycznego. W związku z tym zwróć uwagę na to, aby psychoterapeuta odpowiadał Twoim potrzebom. Nie da się przezwyciężyć trudności, jeśli w jego obecności odczuwasz skrępowanie lub odnosisz wrażenie, że nadajecie na zupełnie innych falach. Nawet najlepszy psychoterapeuta może Ci nie odpowiadać, mimo swojego profesjonalizmu, ponieważ np. bardzo różnicie się wiekiem czy temperamentem i to Ci przeszkadza.
Choć poszczególne nurty terapeutyczne korzystają z innych założeń i narzędzi, to wszystkie wychodzą z założenia, że człowiek stanowi istotę społeczną. W związku z tym potrzebuje bliskich i wspierających relacji z innymi osobami. Niestety, nie zawsze udaje mu się je zbudować. Trudne doświadczenia niekiedy przekładają się na deficyty w zakresie umiejętności interpersonalnych i głębokie urazy emocjonalne. To, co zniszczył jeden człowiek, może naprawić drugi. W tym wypadku jest nim psychoterapeuta, który okazuje klientowi całkowitą akceptację i zrozumienie. Empatyzuje z nim, pokazując, w jaki sposób buduje się zdrowe relacje międzyludzkie.
Co leczy w psychoterapii – nurt czy relacja? Podsumowanie
Psychoterapia przypomina podróż w głąb siebie, która może prowadzić do głębokich zmian w Twoim sposobie myślenia, przeżywania emocji i budowania relacji. Prawdopodobnie, jak wielu klientów, zastanawiasz się, co decyduje o jej efektywności. Czy kluczową rolę w procesie zdrowienia odgrywa konkretny nurt terapeutyczny, a może ważniejsza jest relacja z psychoterapeutą?
Przeprowadzone badania pokazują, że oba czynniki mają duże znaczenie, przy czym istotniejsza wydaje się więź między Tobą a terapeutą. Stanowi bowiem fundament skutecznej psychoterapii. Od tego, czy nadajesz ze specjalistą/-ką na wspólnych falach, zależy, czy obdarzysz go/ją zaufaniem i uwierzysz, że ma Ci do zaoferowania skuteczne formy wsparcia. Aby otworzyć się na współpracę podczas sesji potrzebujesz też poczucia bezpieczeństwa. W przyjaznym otoczeniu możesz eksplorować trudne tematy i konfrontować się z własnymi emocjami. Jeśli nie wykształci się wyjątkowa więź między Tobą a specjalistą/-tką, nawet najlepsza technika terapeutyczna może nie przynieść oczekiwanych rezultatów.
Nie oznacza to jednak, że wybór nurtu nie ma znaczenia. Terapia poznawczo-behawioralna pomoże Ci zmienić schematy myślenia, psychodynamiczna zaś pozwoli Ci odkryć ukryte motywy działania. Z kolei podejście humanistyczno-egzystencjalne wesprze Twój rozwój osobisty i samorealizację. Spróbuj znaleźć metodę i terapeutę, mając na uwadze swoje indywidualne potrzeby.
Szukasz wsparcia w walce z lękiem, depresją, a może chcesz nauczyć się budować zdrowsze relacje z innymi lub lepiej poznać siebie? Niezależnie od tego, jaki przyświeca Ci cel, psychoterapia stanowi drogę do bardziej satysfakcjonującego życia.
Pragniesz skorzystać z profesjonalnej pomocy bez wychodzenia z domu? Wirtualna Kozetka oferuje psychoterapię online. Nasza terapeutka dostosuje ją do Twoich potrzeb. Zrób pierwszy krok ku lepszemu życiu i już dziś umów się na konsultację!
Bibliografia
- Maliszewska I.; O czym kłamią myśli; Wydawnictwo Feeria, 2023
- Sak M.; Terapia bez tajemnic; Wydawnictwo RM, 2025
- Ziopaja N.; Samopomocownik; Znak Koncept, 2022
Dowiedz się jaki nurt psychoterapii wybrać ?
Terapia CBT czy psychodynamiczna? – Wirtualna Kozetka
Anna Byczko-Sałapska - psycholog i psychoterapeutka poznawczo-behawioralna w trakcie certyfikacji. Założycielka Wirtualnej Kozetki. Od wielu lat wspiera pacjentów z Polski i z zagranicy, prowadząc terapię online w sposób profesjonalny, empatyczny i oparty na najnowszej wiedzy naukowej. W pracy klinicznej korzysta z różnych podejść terapeutycznych, od CBT i ACT po Terapię Schematów., aby skutecznie pomagać w obszarze zaburzeń lękowych, depresyjnych, kryzysów życiowych i trudności w relacjach. Jest członkinią Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej.
